Yeşil Binaları 6 Başlıkta İnceleme

Sürdürülebilirlik | 144 Görüntülenme | 8 Dakika Okuma | 17 Şub 2021
Nüans Google Haberler Abone Ol

Yeşil binalardan önce doğal kaynaklarımız hakkında; hızla tükenmeleri, küresel ısınma, iklim değişikliği, şehirlerde giderek artan hava kirliliği, kontrolsüz artan nüfus ve hızla gelişen inşaat sektörü sorunlarımızdan bazılarıdır. Bugün, günümüz toplumunda herkesin bilinçlenmesini dilediğim bazı sorunlarımızdan ve bu sorunlara büyük ölçüde çözüm olacağına inanılan bir yapı olan yeşil binalardan bahsetmek istiyorum. Bu yazımda hızla gelişen yapı ve inşaat sektörünün negatif etkilerini, pozitife çevirebilecek yeşil binaları size 6 başlıkta özetlemeyi ve merakınızı gidermeyi hedefliyorum. İlk olarak yeşil bina kavramını daha önce duymamış ve bu konuda bilgisi olmayanlar için yeşil bina nedir ? ile başlayalım.

1) Yeşil Bina Nedir?

Bugün yeşil binalar sürdürülebilir, ekolojik, yeşil, çevre dostu vb. pek çok isim altında karşımıza çıkan doğayla uyumlu yapılardır, yapının arazi seçiminden başlayarak yaşam döngüsü çerçevesinde değerlendirildiği, bütüncül bir sosyal ve çevresel sorumluluk anlayışıyla tasarlandığı, iklim verilerine ve inşa yerine özgü koşullara uygun, ihtiyacı kadar tüketen, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmiş, doğal ve atık üretmeyen malzemelerin kullanıldığı katılımı teşvik eden, ekosistemlere duyarlı yapılar olarak ifade edilebilir.

2) Yeşil Binaların Özellikleri ve Diğer Yapılardan Farkları Nelerdir?

Bir binanın yeşil bina olması için; iklime, doğaya ve insan sağlığına en düşük seviyede zarar verecek şekilde tasarlanmalı ve inşa edilmelidir. Yeşil binaların; arazi planlaması, su, enerji, ekolojik malzeme kullanımı, iç ortam hava kalitesi, kullanıcı sağlığı ve konforu, ulaşım ve atıkların kontrolü, akustik ve kirlilik gibi konularda belirlenen kriterleri sağlaması gerekmektedir.
➢ Enerji verimli yeşil binaların ilk yatırım maliyetleri yüksek olsa bile işletme giderleri daha ucuzdur ve satarken daha pahalıya ve kolay satılabilmektedir.
➢ Bu binalarda ısıtma, soğutma, havalandırma ve elektrik ihtiyaçlarının
karşılanması için sürdürülebilir enerji çözümlerinden yararlanılmaktadır.
➢ Tasarım aşamasında doğal ışıktan maksimum yararlanabilecek şekilde dizayn edilmektedir.
➢ Binada ya da bahçesinde bulunan peyzaj bitkileri, suyu az tüketen bitki
türlerinden seçilmektedir. Sulamalarında evsel atık suların arıtmasından
sonra temizlenmiş sular kullanılmaktadır. Bu durum bile su tasarrufu veya
suyun düzenli kullanılması bakımından önemli bir faktördür.
➢ Tasarruflu ampuller, musluklar, duş başlıkları kullanılmakta ve akıllı
klozetler bulunmaktadır. Isı pompalarıyla 75 metre derinlikteki toprak ısısı
bina içine taşınabilmektedir.
➢ Çevreci malzeme seçimi ve yapım tekniğinde çevreci yaklaşımlar
uygulanmaktadır. Tükenme tehlikesi olmayan ve mümkün olduğunca yakın
mesafelerdeki kaynaklardan temin edilen malzemeler tercih edilmektedir.
Ayrıca bina yapımında kullanılan malzemelerin seçiminde insan sağlığı
açısından tehlikeli olmayan doğal malzemelerin seçimine özen
gösterilmektedir. Özellikle toksik gazlar içermeyen boyaların seçilmesi ve
halı kullanılmaması, bina içerisindeki hava kalitesinin daha yaşanılabilir
durumda olması amaçlanmaktadır.

3) Yeşil Bina Değerlendirme Sistemleri Nelerdir?

Günümüzde binaları çevresel etkilerine göre değerlendiren pek çok sistem
geliştirilmiş ve geliştirilmektedir. Bu sistemler, yeşil dönüşüm sürecinde çok önemli bir rol oynar. Dünya’da birçok yeşil bina sertifika sistemi var. Bunlardan başlıcaları 1990’da İngiltere’de oluşturulan BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method), 1998’de Amerika Birleşik Devletleri’nde ortaya çıkan LEED (Leadership in Energy and Environmental Design), 1998’de gelişmiş ülkelerin bir araya gelmesiyle kurulan IISBE (International Initiative for Sustainable Built Environment), 2003’de BREEAM’den uyarlanarak Avustralya’da oluşturulan Greenstar, 2004’de Japonya’da ortaya çıkan CASBEE (Comprehensive Assessment for Building Environmental Efficiency) ve 2009’da Almanya’da ortaya çıkan DGNB (Deutsche Gesellschaft fur Nachhaltiges Bauen)’dir. Ülkemizde ise bu alanda ulusal ve uluslararası gelişmeleri takip eden ve gelişimi için mücadele eden Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği, Bina Kodu ve Sertifikasyon Komitesi, ülkemizde önemli bir boşluğu doldurmak amacıyla, alanında uzman isimlerin katılımıyla ulusal koşullara uygun bir Değerlendirme Sistemi oluşturmak için çalışmalarına başlamıştır.

4) Bir Yapının Yeşil Bina Olup Olmadığını Nasıl Anlayabiliriz?

Binaların ancak yeşil bina sertifikaları varsa yeşil olup olmadıkları kontrol
edilebilir. Elektrik/su faturalarını izlemek ve kabul görmüş tasarım kriterlerini standartlarla karşılaştırmak da başka bir yöntemdir. Dünya’daki Ulusal Yeşil Bina Konseylerinin görüşü, yeşil binaların yaygınlaşmasını sağlamanın en etkili yollarından birinin bu binalara bir “yeşil etiket” vermek olduğunudur. Nasıl yediğimiz yemekler veya satın aldığımız ürünler için bir “eko etiket” söz konusu ise aynı şeyi binalar için de yapmak bu binaların teşviki ve yaygınlaşması, toplumun bu konuda bilinçlenmesi açısından olumlu bir adımdır. Bu etiketler sayesinde bir binanın birtakım standartlar çerçevesinde yeşil bina olduğu tescil edilir.

5) Neden Yeşil Binalar Tercih Edilmeli?


İklim değişikliğine neden olan sektörlerin başında gelen inşaat sektörü, binaların tasarımından, inşaatına, kullanımından, bakımına ve yıkımına kadar her aşamada meydana gelen karbon salınımı, harcanan enerji, kullanılan su, açığa çıkan atıklar vb. birçok etken ile çevreye zarar vermektedir. Binaların ve yerleşimlerin küresel ısınmaya sebep olan başlıca sera gazı CO2(karbondioksit) salınımının %40’ından, su kullanımının yaklaşık %12’sinden, atıkların %65’i ve elektrik tüketiminin de %71’inden sorumludur. Yüzdelik payların büyüklüklerden de anlaşılabileceği gibi inşaat ve yapı sektöründe sürdürülebilirlik çalışmalarının hızla yaygınlaşması gerekmektedir. Yapılan araştırmalar sonrasında “yeşil” veya “çevreci” olarak tabir edilen binaların enerji tüketiminde %24-50, CO2 salınımında %33-39, su tüketiminde %40 ve atıklarda %70’e varan bir düşüş sağlanabileceği ortaya çıkmıştır.

6)Türkiye ve Yeşil Binalar

Türkiye’de ÇEDBİK, Dünya Yeşil Binalar Konseyi (WGBC: World Green Building Council) altında 2007 senesinde kurulmuş bir sivil toplum kuruluşudur. WGBC çatısı altında Türkiye’yi temsil eden tek kurumdur. 25 kurucu şirket ve üyeyle yola başlayan ÇEDBİK’in Şubat 2011 itibariyle 100 üyesi bulunmaktadır. ÇEDBİK’in misyonu, Türkiye’deki inşaat sektörünün sürdürülebilir ilkeler ışığında gelişimine öncülük etmektir. Bu yönde, hem kamu hem de özel kurumlar ile yakın ilişki içerisinde olan ÇEDBİK, yeşil binaların Türkiye’de yaygınlaşması için eğitimler ve konferanslar düzenlemekte ve pilot projeler geliştirmektedir. Türkiye’de farklı standartların uygulanması, malzeme ve teknoloji seçimi, kalifiye eleman bu
zorluklardan bazılarıdır. Bu zorlukların üstesinden gelmek ve yeşil binaların yaygınlaşmasını hızlandırmak için ÇEDBİK, BRE-Global ile iyi niyet anlaşması imzalayarak BREEAM’in Türkiye’ye adaptasyonu konusunda çalışmalara başlamıştır. Asgari standartların en hızlı şekilde iyileştirilmesi ancak ulusal bir yeşil bina standardının hayata geçmesiyle mümkün olacaktır. ÇEDBİK uluslararası sertifikaların adaptasyonları gibi önemli konuları gündeme getirdi. LEED, BREEAM ve DGNB sertifikalarından sorumlu olan uluslararası kuruluşlarla iyi niyet
anlaşmaları imzaladı. Sertifika Komitesi ise BREEAM’in Türkiye’ye adaptasyonu konusunda çalışmalara başladı. Sürdürülebilir bir çevre için devletin oluşturacağı politikalar, düzenleyici bir yasa ve sunulacak teşvikler bundan sonraki çalışmaları hızlandıracaktır.


Türkiye’de şuan 518 adet yeşil bina sertifikalı yapı bulunmaktadır. Umarım ki bu yazımda gerekliliğine ve faydalarına bolca değindiğim yeşil bina sayısı ülkemizde hızla artar.Yeşil binalar hakkında daha fazla bilgi almak isterseniz yazımda kullandığım kaynakları aşağıda paylaşıyor olacağım.

Kaynaklar: 1 2 3

Gözden Kaçırmayın

Balkon Bahçeciliği Üzerine Söyleşi
Vegan 102: Vegan Beslenmenin Sağlık Üzerindeki Etkileri
Duygusal Canavarlar ve Tim Burton
Yeşil Binaları 6 Başlıkta İnceleme