Yeni Yaşam Düzeni: Akıllı Şehirler

Teknoloji | 88 Görüntülenme | 6 Dakika Okuma | 28 Nis 2021
Nüans Google Haberler Abone Ol

Bir şehir hayal edin. Kaybolma derdi yok, trafik derdi yok, hava kirliliği yok. Enerjisi bol, aniden rahatsızlansanız ambulans otomatik olarak geliyor. Her şeyiyle mükemmel ama bir sorun var, çok akıllı! Öyle akıllı ki sayısız mesele günümüzde insan eliyle giderilmeye çalışılırken; akıllı şehrimiz biz daha görmeden sorunları fark edecek, üstelik sorunun en iyi çözümünü kendisi bulup işlemleri çoktan başlatmış olacak. Bu kadarı da fazla akıllıca!

Dünya genelinde kentsel ve kırsal alanlarda yaşayanların oranlarına baktığımız zaman, karşımıza büyük bir dengesizlik çıkıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre bugün dünya nüfusunun %55’ini ağırlayan kentlerin üzerindeki yük, 2050 itibarıyla %70 oranına yükselecek.[1] Bu da şehirleri her zamankinden daha fazla enerji, yiyecek, içecek, giysi, yapılaşma ihtiyaçları gibi bir sürü etmenle baş başa bırakacak. İhtiyaçların hepsi giderilebilir, bunda sorun yok. Asıl sorun şu: ihtiyaçların kontrollü ve tasarruflu bir şekilde karşılanması. Peki nasıl? Cevap belli, şehri ‘aptallıktan’ kurtarmak, akıllandırmak!

Akıllı Şehirlerin Bileşenleri

Şehirleri akıllı hale getirmek için dünyada farklı yaklaşımlar olsa da içlerinde en bilineni, Cohen’in “Akıllı Kentler Çarkı (Smart Cities Wheel – SCW)” metodolojisidir. Buna göre akıllı şehirler şu 6 bileşenden oluşmaktadır:

  1. Akıllı Yönetişim
  2. Akıllı Ekonomi
  3. Akıllı Hareketlilik
  4. Akıllı Çevre
  5. Akıllı Vatandaş
  6. Akıllı Yaşam

Akıllı şehirlerde asıl amaç, kaliteli veri toplamak ve bu veriler yardımıyla analizler oluşturmak; oluşturulan analizler sayesinde de enerjiden, sudan, zamandan tasarruf etmektir. Yani bir bakıma sürdürülebilir hayat standartlarını sağlayabilmektir. Burada veri toplamak, en önemli konudur. Bununla birlikte verinin, kaliteli olması yani doğru tahminde bulunmaya yardımcı olması esastır.

Dolayısıyla veri toplamak için tüm yolları denemek gerekir. Veri toplama yollarından en çok faydalanacağımız teknoloji ise IOT (Nesnelerin İnterneti)’dir. Tabi hangi kaynaklardan veri toplanacağı şehirden şehre farklılık gösterebildiği gibi bazı yöntemler her şehirde aynen kullanılmaktadır.

Akıllı Şehirler ve İnternet

Akıllı şehirler ve internet

İnternetin hayatımızdaki yeri çok önemli olunca buradan veri toplamak da aynı şekilde önem arz ediyor. Günümüzde telefon, tablet ya da bilgisayar gibi cihazlarla internete bağlı olsak da bu sayı gelecekte çok fazla artacaktır. Mesela giysilerimizle de bağlanacağız, tost makinemizle de, arabamızla da vs. bu sayı farklı farklı nesnelerle giderek artarken doğal olarak buralardan toplanan veriler de artacak.

Sürdürülebilir bir yaşam istiyorsak, bu veriler bize yardımcı olabilir. Tek yapmamız gereken, en iyi şekilde toplayabilmek ve açık kaynak haline getirip bu konuda çalışmaya gönüllü olanlara sunmaktır. İşte bu noktada akıllı yönetişim bileşeni devreye girmektedir. Yerel yönetimler, akıllı şehir vizyonunu hayata geçirmek için bu verileri kendi havuzunda toplayıp startuplara (çalışma alanlarına göre spesifik olarak) sunabilir. Çünkü şeffaf ve verimli yönetim bunu gerektirir.

Veriyi toplayabilmek için çok farklı yöntemler mevcuttur. Mesela bir caddeden veri toplamak için o caddeden geçen araç sayısı, araçların modelleri, ne kadar hızla gittikleri, kaçıncı kere geçtikleri gibi veriler büyük veride toplanabilir. Peki oradan geçen araç sayısından bize ne! Ne demiştik, temiz hava istiyoruz! Araçlar o bölgede illa ki egzoz salımı yapıyor(Tüm arabalar elektrikliyse sorun yok.). O zaman “Bu veriler ışığında o bölgeye ne kadar ağaç dikebiliriz?” ya da “Havayı temiz tutmak için ne gibi çözümler üretebiliriz?” gibi soruları kendimize sormaya başlarız. (Hele cevabını sistem bizden önce bulursa, tadından yenmez.)

Sadece bu da değil. Belki çok kullanılan bir cadde değildir. Bu durumda bu bölgeyi farklı şekilde değerlendirmek daha iyidir. Belki de caddeyi tamamen kaldırıp ormanlık alan haline getirmek daha faydalı olacaktır, bilemeyiz. Peki en doğru seçeneği nasıl bulacağız? Tabi ki yapay zeka sayesinde. Sistem; havuzunda topladığı veriler ışığında algoritmik olarak bütün ihtimalleri değerlendirip, bizim için en iyisini otomatik olarak paylaşabilir. Düşünmesi bile ne kadar keyifli!

Akıllı Şehirler ve Güvenlik

Veri toplamak, akıllı kentlerdeki yaşam kalitesini artırmanın ve sürdürülebilirliği sağlamanın en önemli meselesidir. Olabildiğince veri toplamak gerek. En iyi analizi, en doğru tahmini yapabilmek ve onu çözüme kavuşturabilmek için farklı farklı kaynaklardan veri toplamaya çalışılmalı. Tabi bu kadar verinin içinde bazı kişisel ve açık hale getirilmemesi gerekenler de illa ki olacak. Doğal olarak bunların korunması lazım. Bunlar için ne yapabiliriz? Günümüzde yapılabilecek en güzel yöntem, blok zincir teknolojisidir. Çünkü bu teknolojinin merkeziyetsiz yapısı, hacker saldırıları için aşılması son derece zor engeller meydana getirir. Daha iyisi bulunana kadar, tek kurtuluşumuz burada!

Akıllı Şehir Okuryazarlığı

Akıllı şehirlerin tamamlayıcı unsurlarından biri de bilinçli toplumdur. Bunun için literatürde ‘akıllı şehir okuryazarlığı’ ifadesi mevcut. Eğer halk; bilgi ve  iletişim teknolojilerini hem kullanabiliyor, hem üretebiliyor, hem de bu teknolojilere katma değer sağlayabiliyorsa akıllı şehir altyapısına da artık hazırdır diyebiliriz. Aslında bu husus, akıllı şehirlerin temelini oluşturur. Çünkü ne kadar mükemmel bir altyapınız olsa da bunu, doğru şekilde kullanmadıkça size hiçbir fayda sağlamaz. Ayrıca israftan başka bir şeye de sebep olmaz. Bu yüzden, akıllı şehirler için ilk önce halk bu konuda bilinçlendirilmeli, sonrasında altyapılar hazırlanıp veriler toplanmalı ve en sonunda bu veriler açık kaynak haline getirilip şehre katkı sunmak isteyen tüm gönüllülere sunulmalıdır.

Akıllı şehirler elbette ki bunlardan ibaret değildir. Tüm ihtimallere karşı kendi akım gücünü ayarlayabilen akıllı şebekeler, kendi su debisini ayarlayabilen akıllı su sistemleri, akıllı sayaçlar, akıllı binalar, akıllı sokak lambaları, akıllı trafik ışıkları, akıllı sensörler, elektrikli ve otonom araçlar, yenilenebilir enerji kaynakları, ücretsiz wi-fi alanları, sıfır enerjili binalar ve daha birçok şey akıllı şehirleri var eden unsurlardan sadece bazılarıdır. Halkın bu konulardaki bilinçlilik düzeyi artırılıp tüm unsurlar için gereken altyapı hazırlandığında ve şehir-insan etkileşimi sağlandığında, akıllı şehir tam anlamıyla kendini var etmiş olacaktır. O halde ne diyelim, akıllı günler dileriz!

Kaynakça: 1 2 3 4 5 6

Gözden Kaçırmayın

Bilişsel Çarpıtmalar: Duygudurumumuzu Bozan 10 Düşünce Hatası
Alternatif Son: Capsula Mundi
Amaç 11: Sürdürülebilir Şehirler ve Yaşam Alanları
Plastik Atıklar: Gezegenimizin Başlıca Sorunu